Còn nhiều thêm vào bất cập

Nhà máy xi-măng Hà Tiên 1 nằm trong diện phải di dời để hợp với quy hoạch tỉnh thành và bảo vệ môi trường. Doanh nghiệp "nhờn thuốc" Tại phường Đông Hưng Thuận, quận 12, Phó Chủ tịch UBND quận 12 Nguyễn Toàn Thắng cho biết: Có 29 công ty, cơ sở hoạt động sinh sản ngành, nghề nảy nước thải, khí thải gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng kéo dài. Nhiều năm qua, quận đã kết hợp Sở Tài nguyên và Môi trường, Phòng Cảnh sát phòng, chống tù hãm về môi trường, Công an đô thị kiểm tra đột xuất và xử phạt nhiều lần, tuy nhiên các cơ sở vẫn cố tình vi phạm. Từ đầu năm đến nay, các cơ quan chức năng đã phát hiện hơn 20 trường hợp vi phạm, tiêu biểu như các cơ sở: Lâm Xuân Thủy, Công ty Xuân Trường Xuân, Chi nhánh Công ty Trang Kiểm... Đó là chưa kể 22 cơ sở, công ty được phát hiện từ năm 2012. Theo ông Thắng, hiện chưa có cơ chế xử phạt nặng hoặc tăng nặng đối với các cơ sở vi phạm nhiều lần vì vậy rất nhiều doanh nghiệp vẫn tái phạm. Đây là một trong những duyên do khiến việc người dân gửi đơn khiếu kiện nhiều lần nhưng quận cũng rất khó giải quyết dứt điểm. Hao hao, Phòng Tài nguyên và Môi trường quận 5 cũng cho biết: Đối tượng thẳng thớm vi phạm môi trường là những cơ sở sinh sản nhỏ, lẻ nằm trong khu dân cư. Các cơ sở này chủ yếu là của các hộ gia đình thành thử không đầu tư hệ thống xử lý chất thải. Việc xử lý cũng rất khó vì ảnh hưởng nhiều đến đời sống sinh hoạt của người dân. Theo Sở Tài nguyên và Môi trường thị thành, việc thống kê các cơ sở sản xuất, kinh dinh có khối lượng nước thải khoảng từ 10 m3/ngày đêm trở lên là vô cùng khó, trong khi đây chính là đối tượng gây ô nhiễm môi trường nhiều nhất. Huyện Bình Chánh có đến 600 cơ sở sinh sản gây ô nhiễm. Con số này là kết quả của chính sách di dời các cơ sở ô nhiễm ra khỏi khu vực nội ô của UBND đô thị thực hành từ năm 2002. Tuy nhiên, do tính tự phát, đối phó nên hiện Bình Chánh là một trong những địa phương có số lượng cơ sở gây ô nhiễm lớn nhất thành thị. Tình trạng ô nhiễm môi trường còn diễn ra trên địa bàn nhiều quận, huyện khác như: quận 9, Thủ Đức, Bình Tân, Tân Bình và Tân Phú... Theo các địa phương, việc để các cơ sở này tiếp hoạt động sẽ làm cho tình trạng ô nhiễm càng ngày càng thêm trầm trọng, trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng sống. Ngay như việc di dời hai cơ sở lớn là Nhà máy đóng tàu Ba Son và Nhà máy xi-măng Hà Tiên, hiện vẫn bế tắc do chưa tìm được địa điểm ăn nhập. Theo Chi cục Bảo vệ Môi trường (Sở Tài nguyên và Môi trường), chủ trương di dời các cơ sở gây ô nhiễm ra khỏi nội ô là đúng, nhưng việc thực hành vẫn còn quá nhiều vướng mắc và bất cập. Cần lịch trình hợp lý Từ nhiều năm nay, quận 12 vẫn chưa có hướng giải quyết dứt điểm các cơ sở gây ô nhiễm trên địa bàn. Trong đợt kiến nghị mới đây, Phó chủ toạ UBND quận 12 Nguyễn Toàn Thắng cho rằng, cần sớm di dời các cơ sở gây ô nhiễm ra khỏi địa bàn quận. Trước mắt, quận tiếp tục kiểm tra, cưỡng chế bằng các biện pháp, như nhất thời đình chỉ hoạt động khâu nảy ô nhiễm; tăng cường rà đột xuất; tuyên truyền, phổ biến các quy định về bảo vệ môi trường; lập quy hoạch ngành nghề sản xuất, kinh dinh trình UBND thành thị ưng chuẩn để có cơ sở cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh dinh, tránh nảy sinh những điểm ô nhiễm mới trong khu dân cư...; Kiến nghị UBND thành phố sớm di dời các cơ sở trên vào khu công nghiệp giao hội; điều chỉnh danh sách ngành nghề sinh sản, kinh dinh có khả năng gây ô nhiễm môi trường không được cấp phép trong khu dân cư... Chủ trương di dời các cơ sở gây ô nhiễm vào các KCN tụ tập cũng khó thực hiện do các KCN-KCX đều rất "kén" việc hấp thu các doanh nghiệp, cơ sở hoạt động trong các lĩnh vực dễ gây tác động đến môi trường như dệt, nhuộm... Ngoài ra, do hoạt động nhỏ lẻ, manh mún nên nhiều cơ sở cũng chẳng thể đủ vốn để di dời vào các KCN-KCX như đề xuất của các quận, huyện. Theo Chi cục Bảo vệ môi trường, để thực hiện việc di dời này, trước tiên cần đáp ứng nhu cầu về hạ tầng hấp thu, tránh tình trạng di dời tự phát nhằm đối phó như huyện Bình Chánh hiện đang phải gánh chịu. Thành phố cũng cần có chính sách ưu đãi, chính sách quản lý cho chủ đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp giống như khu công nghiệp để hấp dẫn các nhà đầu tư dự; đồng thời có lịch trình hợp lý và thuận lợi cho các doanh nghiệp thực hành. Tại cuộc họp về di dời các cơ sở ra ngoại ô mới đây, Phó chủ toạ UBND thị thành Lê Mạnh Hà cho rằng, những khó khăn của các doanh nghiệp sẽ được ghi nhận, tuy nhiên tình trạng sinh sản gây ô nhiễm môi trường cũng phải được xử lý theo quy định. NAM LÂM